Hút thuốc lá và uống rượu là những nguyên nhân chính gây ra các ung thư đầu cổ trong đó có ung thư khoang miệng. Thói quen ăn trầu thuốc, răng lệch lạc, vệ sinh răng miệng kém... có thể gây nên những tổn thương cơ học trong khoang miệng tạo điều kiện thuận lợi cho ung thư phát triển.
 
Ngoài ra, một số yếu tố nguy cơ khác như nhiễm virus Herpes, HPV (Human Papilloma Virus), hội chứng Xeroderma pigmentosum, thiếu máu Fanconi... cũng được cho là có liên quan đến ung thư khoang miệng.

Loại ung thư hay gặp nhất ở khoang miệng là ung thư biểu mô tế bào vảy (95%) và thường xuất hiện ở niêm mạc miệng. Ung thư biểu mô tế bào vảy được chia làm 3 loại: biệt hóa cao, biệt hóa vừa và kém biệt hóa. Ngoài ra còn có các loại ung thư khác như ung thư biểu mô tuyến nang, ung thư tổ chức liên kết và ung thư hắc tố bào.

Ở Việt Nam, tỷ lệ ung thư miệng ở nữ giới cao. Điều này, theo một số nhà khoa học, có thể do nữ giới ăn nhiều trầu thuốc. Ung thư lưỡi thường gặp nhiều trong ung thư miệng.

Các nguyên nhân gây ung thư miệng chưa được xác định rõ, nhưng các yếu tố sau có thể là nguyên nhân chủ yếu: hút thuốc lá và uống rượu trong một thời gian dài, niêm mạc miệng luôn bị kích thích bởi một chiếc răng nhọn hoặc đôi khi do xương cá đâm vào, niêm mạc miệng bị tác động do ăn trầu thuốc sau một thời gian dài. Ngoài ra, ánh nắng là yếu tố quan trọng gây ung thư môi.

Hầu hết các bệnh nhân bị ung thư miệng không có cảm giác đau ở giai đoạn sớm. Triệu chứng đầu tiên thường là cảm giác khó chịu do kích thước của khối u gây ra.
Việc điều trị ung thư miệng sẽ đơn giản và đạt hiệu quả cao nếu bệnh nhân được điều trị ở giai đoạn sớm (lúc u còn nhỏ và chưa di căn xa) bằng phẫu thuật, tia xạ hoặc hóa chất.

Nhìn chung, với bệnh nhân ung thư giai đoạn I và II chỉ cần 1 phương pháp điều trị phẫu thuật hoặc tia xạ là có thể thành công. Với giai đoạn III và IV có thể cần phải kết hợp giữa các phương pháp điều trị phẫu thuật, tia xạ, hóa chất hoặc thậm chí cả 3 phương pháp cùng một lúc.

Một số dấu hiệu báo trước ung thư khoang miệng

- Bất kỳ điểm sùi hoặc loét nào ở lưỡi, niêm mạc má hay lợi đã được điều trị 2 tuần mà không khỏi.
- Các điểm có mầu trắng hoặc đỏ ở trong miệng hoặc trên môi.
- Có một điểm sưng tấy hoặc nổi một u ở bất kỳ điểm nào trong miệng hoặc ở cổ.
- Cảm thấy khó khăn, trở ngại trong việc nói và nuốt.
- Có những tổn thương bị tái phát nhiều lần trong miệng; Bị tê dại hoặc mất cảm giác ở bất cứ điểm nào trong miệng.