“Đầu tư” đã đúng cách chưa?

Thời nay, các gia đình có xu hướng sinh ít con, trong khi mức sống ngày càng cao. Vì thế, nhiều bậc cha mẹ đã không tiếc tiền đầu tư cho con ngay từ khi mới lọt lòng.
Ngay từ khi chuẩn bị sinh em bé, người phụ nữ mang thai đã tẩm bổ, ăn uống đầy đủ và nhiều dưỡng chất. Không ít gia đình đã chuẩn bị thuê người đi chăm sóc sản phụ và thai nhi trước khi sinh hàng tháng trời. Ngay khi ở bệnh viện, việc giặt giũ, chăm sóc sản phụ, em bé đã có người nuôi lo liệu. Về nhà thì thuê y tá, hộ sinh đến thay băng, làm vệ sinh, tắm rửa cho bé. Nhà nào khá giả thuê luôn người giúp việc để tiện cho việc chăm sóc .

Mặc dù được nuôi dưỡng trong điều kiện vật chất đầy đủ nhưng có trẻ thì quá năng động, có trẻ lại chậm chạp ù lỳ; có trẻ thì thừa cân, béo phì; lại có trẻ thì biếng ăn, còi cọc; có trẻ chậm phát triển ngôn ngữ hoặc có dấu hiệu tự kỷ, “bất hợp tác” với cô giáo và các bạn. Có những trường hợp trẻ được 3-4 tuổi mà vẫn chưa biết ăn cơm, chỉ ăn bột hoặc cháo...

Nguyên nhân là do ở gia đình trẻ không được chăm sóc đúng cách. Nhiều bà mẹ áp dụng triệt để phương pháp nuôi con theo sách, bữa ăn nào cũng phải đầy đủ lượng, chất theo hướng dẫn, phải nghiền nhỏ hoặc hầm nhừ để trẻ hấp thụ hết. Hoặc có nhiều bà mẹ bữa nào cũng hì hục ninh xương, nghiền rau, xay thịt chỉ lấy nước, bỏ cái để nấu bột cho con mà chẳng hề biết là thực ra các chất dinh dưỡng, vitamin nằm trong phần xác thực phẩm là chính. Vì thế trẻ ăn nhiều mà vẫn chẳng hề lên cân. Do ăn nhiều nhưng thiếu vận động hoặc vừa ăn vừa xem ti vi khiến trẻ béo phì hay có trẻ tiêu hóa kém thì sinh ra chán ăn, sợ ăn, lâu dần thành suy dinh dưỡng hay rối loạn tiêu hóa…

Hoặc có bé từ nhỏ chỉ ngồi xe đẩy hay được ông bà, người giúp việc bế ẵm trên tay, không cho xuống đất để tự do chạy nhảy vì sợ bé bẩn hoặc ngã đau. Vì thế, mà bé chậm biết đi và ngại vận động. Một số bé khác thì do bố mẹ quá bận bịu, bé chỉ ở với người giúp việc suốt ngày mà không có sự giao tiếp với thế giới bên ngoài khiến đứa bé chậm nói, chậm phát triển trí tuệ.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo: Trẻ em phải được vận động nhiều để tiêu hao năng lượng, thì mới có phản xạ đói và thèm ăn. Trẻ có nhu cầu ăn thì ăn mới ngon miệng. Trong quá trình nhai, dịch vị được tiết ra và đó là chất kích thích tiêu hóa giúp trẻ hấp thu dinh dưỡng tốt nhất. Vì vậy, khi trẻ đã mọc đủ răng, nên tập cho trẻ ăn cơm, không kéo dài thời gian ăn bột, ăn cháo, cũng không nên “nhồi nhét”, bắt trẻ ăn thật nhiều trong khi trẻ không có nhu cầu. Trẻ biếng ăn, chán ăn nhiều khi chỉ vì những lý do đơn giản như vậy. Chăm sóc không đúng cách còn có thể khiến trẻ mắc các bệnh tâm lý như tự kỷ, trầm cảm…

Nuôi và chăm sóc con khó là thể nhưng khi bé đến tuổi đến trường thì nỗi lo ấy lại càng nhân lên gấp bội. Nào là phải chọn cho con trường điểm, trường chất lượng cao; nào là chọn vào lớp có giáo viên dạy giỏi. Học phí có cao hơn một chút cũng không sao; miễn là chất lượng. Chưa vào lớp một, bé đã phải tập đọc, làm toán, viết chữ... Vào tiểu học, trên vai bé lúc nào cũng đeo cặp sách nặng mấy kg sách vở. Ngoài thời gian học ở trường. bé còn phải luyện thêm ở nhà cô, rồi học thêm tiếng Anh, vi tính... Mới lớp hai, lớp ba mà nhiều bé mắt đã cận đến vài điốp.

Có thể nhận thấy một điều rất rõ ràng rằng trẻ con ở thành phố bây giờ dường như không có tuổi thơ. Ngoài giờ học tập ở trường thì về nhà các em chỉ biết vùi đầu vào xem ti vi, đọc truyện hoặc chơi máy vi tính. Các em không có nhiều không gian để chơi đùa, để tự do bay nhảy và khám phá thế giới xung quanh. Đó là lý do làm hạn chế sự phát triển các kỹ năng cá nhân của trẻ.

Không chỉ có thế, các bậc phụ huynh ngày nay còn lo rằng: xã hội nhiều cạm bẫy đối với con trẻ. Khi con càng lớn thì nỗi lo lắng của cha mẹ về tính tình, hành vi của trẻ cũng tăng theo. Trẻ con thời nay khôn sớm, song đôi khi chúng bị chi phối bởi quan niệm vật chất, mải chơi, yêu sớm, dễ sa vào vòng cờ bạc, nghiện hút... Trong khi bố mẹ bận tối ngày với công việc, trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự chỉ bảo của người lớn, dễ nghe lời chúng bạn xấu lôi kéo. Nhất là gia đình nào mà có bố mẹ “không cùng tiếng nói” thì lại càng tạo điều kiện cho trẻ tuột ra khỏi vòng kiểm soát của gia đình. Nhiều đứa bé có biểu hiện "nổi loạn" ngầm mà bố mẹ không hề hay biết. Vì thế nên không còn hiếm những trường hợp các cặp vợ chồng sững sờ, không biết xử trí ra sao trước việc con gái của họ mang thai ở tuổi cắp sách đến trường hoặc con trai thì nghiện hút lúc nào cũng không hay.

Phụ huynh có cần đi học "làm cha mẹ”?

Ở nước ta, đa số mọi người còn quan niệm kỹ năng làm mẹ là một thiên chức có sẵn, không cần học. Họ thường dạy con theo cảm tính, không biết thế là đúng hay sai hoặc dạy theo kinh nghiệm nghe được từ những người đi trước mà không có một cơ sở khoa học nào.

Khi xã hội phát triển, các bậc cha mẹ trẻ đã nhận thức được rằng, muốn làm cha mẹ tốt cũng cần phải “học”, cần có kiến thức để nuôi dạy con hiệu quả trong điều kiện thời gian eo hẹp.

Điều này tương đối đơn giản với gia đình nào chỉ có 2 vợ chồng và con cái nhưng lại khá khó khăn khi phải ở chung đến 3 thế hệ. Các cụ thời xưa thường cho rằng kinh nghiệm dạy và nuôi con của họ là đúng đắn mà chả cần đến sách vở nào cả. Việc nuôi dạy con theo kiểu “tự nhiên chủ nghĩa” của các bà các mẹ thời trước không còn thích hợp với điều kiện xã hội và đặc điểm của trẻ em thời nay.

Nhiều bà mẹ mới sinh con lần đầu do thiếu kinh nghiệm nên đã phải tìm hiểu kiến thức nuôi dạy con qua sách báo, rồi vào mạng internet hoặc tham gia các diễn đàn để chia sẻ với các bà mẹ khác.

Hiện nay, do nhu cầu của xã hội nên việc tham gia các khóa học để bồi dưỡng kiến thức cho các ông bố bà mẹ là hết sức cần thiết. Đây là những khóa học thực sự bổ ích và cần thiết đối với phụ huynh, họ học được phương pháp nuôi dạy con vừa khoa học, vừa đơn giản và tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của mình từ các chuyên gia mà không phải bao giờ cũng tìm thấy trong sách vở.

Động lực lớn nhất khiến các ông bố, bà mẹ bận rộn tạm gác lại công việc hay những mối bận tâm khác để tham gia các khóa học về kỹ năng làm cha mẹ, chính là sự tiến bộ trông thấy của con cái - tài sản quý giá nhất của mình.

Nuôi con thời nào cũng có cái khó của thời ấy. Chỉ có tình yêu thương và sự quan tâm chăm sóc, giáo dục thường xuyên thì con cái mới trở thành hoa thơm quả ngọt cho mỗi gia đình.

Thanh Huyền