Ông Trịnh Quân Huấn cho biết: trong hai tuần gần đây, số địa phương có bệnh nhân tả đã lên đến 11 tỉnh/thành với hơn 100 ca dương tính được xét nghiệm. Nhưng thực tế, số người nhiễm vi khuẩn cao hơn nhiều. Các bệnh nhân mắc tả chủ yếu có liên quan đến thức ăn sẵn: thịt chó, rau sống, thức ăn nguội chế biến sẵn. Nhưng đáng lưu ý, còn có những trường hợp mắc tả có liên quan đến sử dụng nước đá, nước giải khát lạnh có đá.

Các kết quả xét nghiệm do Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư, Viện Pasteur TP.HCM tiến hành gần đây nhất đã phát hiện có phẩy khuẩn tả trong một số mẫu thịt chó, rau sống, nước đá, chó sống; mẫu nước sông, kênh rạch nơi có bệnh nhân mắc tả. Như vậy, nguồn lây nhiễm tả rất đa dạng là yếu tố nguy cơ khiến tả có thể còn lan rộng.

Ông từng khuyến cáo, tả sẽ khó kiểm soát hơn nếu vi khuẩn lây lan qua đường nước và thực tế xét nghiệm đã có mẫu nước nhiễm vi khuẩn này?

- Đây là điều rất đáng lo ngại, vì nguồn nước nhiễm tả sẽ khiến vi khuẩn lan rộng dễ dàng hơn. Rất may là tại thời điểm này, các nguồn cung cấp nước sinh hoạt từ các nhà máy vẫn luôn được kiểm soát chặt chẽ, chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm.

Tuy nhiên, tại một số vùng nông thôn và đặc biệt là một số tỉnh phía Nam, người dân còn sử dụng nước kênh rạch trong đời sống. Trong khi đó, đã có một số mẫu nước kênh cho thấy có nhiễm vi khuẩn tả. Bởi vậy, Cục Y tế dự phòng liên tục khuyến cáo mạnh mẽ: tuyệt đối không sử dụng nước đá không rõ nguồn gốc; không sử dụng nước ao, sông, kênh/rạch... nghi ngờ nhiễm bẩn để phục vụ cho sinh hoạt (tắm, giặt, rửa chén bát...). Không đổ chất thải, nước giặt/rửa đồ dùng của người mắc bệnh tiêu chảy xuống ao, hồ, sông, giếng... và các nguồn nước công cộng khác.

Qua các xét nghiệm có thể cho rằng môi trường sống của vi khuẩn này đã đa dạng hơn. Phải chăng chúng đã biến đổi?

- Đúng là có một vài biến đổi với chủng vi khuẩn gây tả này. Các nghiên cứu liên tục do trong nước tiến hành trong những năm gần đây cho thấy, về cơ bản, vi khuẩn gây tả vẫn là chủng cổ điển. Mặc dù chưa có biến đổi lớn về gien để trở thành một chủng mới nhưng thực tế nó đã biến đổi theo hướng có khả năng thích nghi tốt hơn trong một số môi trường sống mới. Ngoài ra, vi khuẩn này cũng có độc lực mạnh hơn với nhiều ca nhập viện có diễn biến bệnh rất nhanh.

Ông có đề cập đến yếu tố “xâm nhập” của vi khuẩn tả. Việc này liệu có thể kiểm soát?

- Hiện đã là năm thứ hai chúng ta phát hiện ra chó sống nhập khẩu từ bên ngoài biên giới vào đi qua các địa phương như Thanh Hóa rồi tiếp tục cung cấp cho Hà Nội. Vụ dịch tại Hà Nội 2009, sau khi phát hiện và dập ổ dịch tại cơ sở giết mổ chó tại xã Dương Nội (Hà Đông, Hà Nội), nơi phát hiện chó có nhiễm tả, các ca tả của Hà Nội đã giảm rất nhanh sau đó và hầu như không có ca bệnh trong nhiều tháng. Sự trở lại của các ca tả lần này tại Hà Nội cũng đồng thời với tái phát hiện điểm giết mổ chó tại Dương Nội có chó nhiễm tả.

Hiện nay, Hà Nội đã tạm đóng cửa, xử lý ổ chứa mầm bệnh tại đây. Nhưng tôi cũng lưu ý, trường hợp cố tình sử dụng thực phẩm ô nhiễm không tuân thủ các quy định về phòng dịch sẽ phải truy cứu trách nhiệm theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm. "Xâm nhập" này còn cần lưu ý: tả rất dễ lây lan từ người mang mầm bệnh đến từ vùng có dịch mà có thể không có biểu hiện bệnh.