2. Các tác động của thiếu kẽm lên sự phát triển tầm vóc:
Thiếu kẽm gây ra giảm mức tiêu thụ năng lượngdẫn đến làm chậm phát triền thể chất thể hiện bằng sự chán ăn và giảm ăn, nôn ói và chậm tiêu hóa do suy giảm hoạt tính của các enzym phụ thuộc kẽm song song với sự suy giảm khả năng đồng hóa các chất dinh dưỡng, đặc biệt là giảm tổng hợp protein trong quá trình nhân đôi tế bào.

Thiếu kẽm không chỉ xảy ra đơn thuần mà thường kết hợp với thiếu năng lượng và thiếu đa chất do có sự suy giảm tiêu thụ năng lượng nên dẫn đến hậu quả là thiếu nguyên liệu để xây dựng cơ thể làm chậm tăng trưởng thể chất nói chung và chiều cao nói riêng. Ở các động vật chịu một chế độ dinh dưỡng thiếu kẽm trong thời kỳ bào thai sẽ gây ra khiếm khuyết về sự tăng trưởng bào thai và tỉ lệ quái thai cao.

Các khảo sát ở người cũng cho thấy bà mẹ thiếu kẽm trong thời kỳ mang thai sẽ gây ra các biểu hiện của nghén như chán ăn, giảm ăn, buồn nôn, nôn ói, mất ngủ nên đã gây ra sự thiếu hụt và tiêu hao năng lượng cung cấp cho bào thai phát triển, cũng như làm giảm dự trữ năng lượng cho sự sinh ra sữa mẹ ở thời kỳ sau sinh, trẻ sinh ra sẽ nhẹ cân và dễ sinh non, thể hiện sự chậm tăng trưởng của trẻ trong thời kỳ bào thai kết hợp với tình trạng nhanh chóng bị thiếu sữa mẹ sau sinh.

Ở thời kỳ sau sinh, biểu hiện sớm nhất của thiếu kẽm trên lâm sàng là sự tăng cân chậm và sau đó là sự tăng chiều cao chậm, về mặt nhân trắc sẽ có biểu hiện của sự sụt giảm kín đáo của các chỉ số Z-score về cân nặng và chiều cao nên rất dễ bỏ sót. Các sai sót trên thể hiện sự suy giảm tốc độ tăng trưởng của cơ thể. Ở giai đoạn nặng hơn trẻ sẽ thể hiện rõ tình trạng suy dinh dưỡng, lùn, chậm dậy thì, thiểu năng sinh dục và chậm phát triển tâm thần vận động.

3. Cơ chế tác động của kẽm lên sự phát triển tầm vóc

Nhiều nghiên cứu cho thấy kẽm can dự vào hoạt tính của trên 300 enzym tham gia một cách có hệ thống vào các con đường chuyển hóa chủ yếu của cơ thể, trong đó có nhiều enzym đóng vai trò quan trọng trong việc sinh tổng hợp protein nên có tác động rất lớn đến các quá trình sinh trưởng và tăng trưởng của cơ thể.

Bổ sung kẽm làm khôi phục hoạt tính của các peptidases dường tiêu hóa và đặc biệt là các enzym đồng hóa protein có thể bị suy giảm như DNA polymerases, RNA polymerases, song song vói tác động lên quá trình tăng trưởng qua trung gian của cơ chế hormone. Các nghiên cứu cho thấy kẽm và các enzym phụ thuộc kẽm có thể tác động vào các quá trình tổng hợp, nội tiết và hoạt động của nhiều hormone có tác động quan trọng lên sự tăng trưởng như hormone tăng trưởng (GH), testosterone và yếu tố tăng trưởng 1 giống insulin (IGF-1). Các chất trên thường bị suy giảm kết hợp với thiếu kẽm và được khôi phục khi được bổ sung kẽm.

Thực ra, tác động của kẽm lên sự tăng trưởng chiều cao có một cơ chế tác động rất phức tạp và đồng bộ lên nhiều yếu tố, ngoài cơ chế enzym và hormone, qua các dữ kiện trên chúng ta chúng ta có thể thấy còn có tác động làm khôi phục tình trạng suy giảm tiêu thụ năng lượng khắc phục các rối loạn tiêu hoá, tiết kiệm năng lượng, khôi phục và tăng cường chức năng của hệ miễn dịch làm giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng tái diễn góp phần hạn chế được nguy cơ tiêu hao và suy giảm tiêu thụ năng lượng, khôi phục và làm ổn định giấc ngủ ở trẻ em, giúp tiết kiệm năng lượng và khôi phục sự bài tiết GH.