Hệ tiêu hóa của trẻ 4 tháng tuổi chỉ hấp thụ được sữa. Đến 2 tuổi, trẻ mới có thể ăn được những thực phẩm tương tự người lớn, nên trước đó rất dễ bị rối loạn tiêu hóa. Trong giai đoạn này, sữa là thực phẩm đặc biệt, thiết yếu giúp trẻ phát triển cân nặng, chiều cao và hoàn thiện các cơ quan khác như thận, gan, ruột, não, hệ miễn dịch...

Những ngộ nhận

Do tâm lý thích con cao to và tròn trĩnh, không ít phụ huynh ngộ nhận trong việc lựa chọn nguồn dinh dưỡng bổ sung từ sữa. Sai lầm thường thấy nhất là phụ huynh chỉ quan tâm nguồn dinh dưỡng giúp phát triển về thể chất (chiều cao, cân nặng), ít chú ý các thức ăn khác cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện về trí não, sức đề kháng. Ít ai biết rằng, sự tăng chiều cao và cân nặng phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như: di truyền, nội tiết tố, luyện tập và các vi chất dinh dưỡng (kẽm, can-xi, vitamin D...) có trong nhiều thực phẩm khác nhau chứ không chỉ riêng sữa.

Suy dinh dưỡng Với trẻ, suy dinh dưỡng sẽ có chiều cao thấp; béo phì dễ bị tiểu đường, cao huyết áp, bệnh tim mạch; thiếu máu do thiếu sắt ảnh hưởng tới trí thông minh; thiếu kẽm có chiều cao thấp, giảm khả năng miễn dịch, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, biếng ăn; thiếu vitamin D và vitamin A sẽ bị còi xương, khô mắt và giảm miễn dịch; thiếu chất béo (DHA, ARA, Cholin) sẽ ảnh hưởng tới sự hoàn thiện hệ thống thần kinh, thị lực...

Nếu chỉ quan tâm bổ sung nhiều sữa giúp tăng chiều cao và cân nặng, có thể trẻ sẽ vừa béo phì vừa thiếu chiều cao và những chất dinh dưỡng khác.

Dưỡng chất nào cần thiết?

Sữa mẹ đáp ứng đủ những yêu cầu trên, sẵn có trong tự nhiên và rất rẻ.

Khi nuôi con bằng sữa mẹ, đôi khi, cân nặng và chiều cao của trẻ không được như sữa bình nhưng trẻ hấp thụ sữa mẹ sẽ ít rối loạn tiêu hóa, phát triển trí thông minh tốt...

Trong trường hợp trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ như con nuôi, mẹ bị bệnh nặng... phụ huynh nên chọn những loại sữa có đủ năng lượng và chất dinh dưỡng như: can-xi, sắt, kẽm, DHA, ARA, Cholin...  Đồng thời, phải theo dõi về những dấu hiệu trưởng thành về trí tuệ như phát triển ngôn ngữ, vận động, cân nặng, chiều cao. Bên cạnh đó, cần lưu ý những biểu hiện của sự thiếu một số chất dinh dưỡng quan trọng ảnh hưởng tới hệ miễn dịch và trí thông minh của trẻ: chậm nói, chậm mọc răng, chậm đứng - đi, bệnh vặt, ít quan tâm tới môi trường xung quanh, da xanh, nhút nhát không giao tiếp với người lạ.

Sữa mẹ là tiêu chuẩn

Khi lựa chọn nguồn dinh dưỡng từ sữa, phụ huynh cần lưu ý đến những sản phẩm uy tín, có sự đầu tư nghiên cứu kỹ lưỡng với các thành phần và dưỡng chất bổ sung đầy đủ và hợp lý, đảm bảo cho sự phát triển về lâu về dài của trẻ.

Mặt khác, tránh lựa chọn những sản phẩm mang tính chất hỗ trợ cho sự phát triển tức thời, bởi đôi khi, một số loại sữa có thể mang lại sự phát triển chiều cao và cân nặng như nhau, nhưng thực tế lại khác nhau rất nhiều trong việc ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của trẻ.

Ngoài ra, quan điểm về cách chọn sữa nào cũng rất quan trọng, phụ thuộc vào thời điểm phát triển của trẻ.

Vì mỗi giai đoạn, trẻ có những yêu cầu cung cấp chất dinh dưỡng từ nhiều nguồn khác nhau.

Chẳng hạn, giai đoạn mới sinh tới 6 tháng tuổi, nguồn cung cấp dinh dưỡng duy nhất là sữa (sữa mẹ là tốt nhất), sữa có công thức bổ sung chất dinh dưỡng giống sữa mẹ; từ 6 tháng đến 3 tuổi, trẻ có thể ăn thêm những thực phẩm khác, vẫn cần nhiều vi chất dinh dưỡng để phát triển hệ thần kinh – miễn dịch, nên cũng chọn sữa giống sữa mẹ nhưng tiêu chuẩn bớt chặt chẽ hơn.