Nhận thức lại về khẩu phần ăn

Thiết kế một khẩu phần ăn phù hợp và cân bằng để tránh béo phì nhưng cũng không để trẻ thiếu dinh dưỡng là yêu cầu đặt ra trước tình hình tỷ lệ trẻ thừa cân, béo phì tăng cao hiện nay. Một khẩu phần ăn cân đối cần kết hợp các nhóm thực phẩm khác nhau và phù hợp với tuổi của bé.

- Trẻ bú mẹ trong ít nhất 12 tháng đầu sẽ phát triển cân đối hơn khi sử dụng sữa công thức.

-  Không nên sử dụng sữa bò, sữa dê cho trẻ dưới 12 tháng tuổi, bởi vì sữa là chất lỏng có độ phức hợp rất cao và chỉ thích hợp với nhu cầu của con non của bản thân loài đó mà thôi.

-  Sữa công thức là sữa đã được xử lý gần tương tự như sữa mẹ nhưng vẫn có những sai khác vì bản chất protein là khác nhau. Vì vậy, chỉ nên dùng sữa công thức như nguồn dinh dưỡng bổ sung và trong các trường hợp đặc biệt.

-  Khi trẻ lớn lên thì khẩu phần ăn cần đảm bảo đủ 4 nhóm dinh dưỡng là chất đạm, chất béo, tinh bột và nhóm giàu vitamin và khoáng chất. Ngày nay, sữa đang được khuyến khích xếp vào nhóm thực phẩm thứ năm, được bổ sung hàng ngày. Sữa thường được sử dụng trong bữa phụ với nhiều dạng khác nhau: sữa tươi, sữa công thức, sữa chua, phô-mai...

Thoát khỏi sự ngộ nhận về sữa non

Trong khi chúng ta đang nỗ lực khuyến khích việc nuôi con bằng sữa mẹ với các lợi ích đã được chứng minh thì không ít các nhà sản xuất đã tung ra sản phẩm sữa non của bò với mục đích thay thế sữa non của người mẹ. Thực tế, khi sử dụng các loại sữa non này cho trẻ sơ sinh có thể là một điều nguy hại, bởi vì, có sự không tương thích về miễn dịch và hàm lượng protein ở sữa của các loài là khác nhau nên có thể dẫn tới một sự quá tải đối với quả thận non nớt của trẻ.

Cẩn trọng với các thiết bị trong gia đình

Có rất nhiều các thiết bị trong nhà có thể là cái bẫy đối với trẻ: nồi cơm điện, các ổ cắm, ghế xoay, bếp ga, dao kéo... Khi cho trẻ chơi trong nhà thì cần đảm bảo các thiết bị này được sắp xếp an toàn và bạn có thể để mắt được tới chúng.

Lựa chọn đồ chơi an toàn cho con

Một số đồ chơi có thể là không an toàn cho bé như những vật nhỏ trẻ có thể cho vào miệng gây dị vật đường thở ảnh hưởng tới tính mạng của trẻ. Những đồ chơi nhựa có thể không đảm bảo vệ sinh nếu được sản xuất bằng chất liệu thông thường không phù hợp với tiêu chuẩn nhựa dành cho trẻ. Các đồ chơi có tính kích động như súng, dao có thể kích động tính bạo lực ở trẻ. Vì vậy khi lựa chọn đồ chơi cho trẻ cần đảm bảo hai nguyên tắc an toàn, vệ sinh và phát triển lành mạnh về tính cách.

Chú ý tính an toàn khi lựa chọn đồ chơi cho trẻ

Chú ý tới ánh sáng và tiếng ồn

Trong khi tại bàn học được chiếu sáng tốt thì tại chỗ chơi của trẻ lại thường thiếu ánh sáng. Trẻ thường dành phần lớn thời gian để chơi ở đó, nên thiếu ánh sáng tại khu vui chơi có thể ảnh hưởng tới phát triển thị lực của bé.  Vì vậy, ngoài việc chú ý tới ánh sáng tại bàn học, cha mẹ cần chú ý tới cả ánh sáng chỗ chơi của trẻ.

Cần hạn chế tối đã các tiếng ồn từ ti-vi, công trường xây dựng, phương tiện đi lại tới giờ học hoặc giấc ngủ của trẻ. Ít cha mẹ chú ý tới tác hại khi mua cho con các đồ chơi chạy bằng điện có tiếng kêu rin rít. Với khoảng cách 10 cm, những âm thanh có cường độ 78-100 dB này có thể tương đương tiếng nổ của một chiếc máy kéo đẩy tay để bên cạnh. Khi khởi động đồ chơi, nếu không được chuẩn bị, trẻ sẽ giật mình hoảng sợ, gây tổn hại đến thính giác và tinh thần.

Cẩn trọng khi dùng thuốc cho trẻ nhỏ

Cơ thể trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ rất yếu ớt và  dễ bị tốn thương hơn người lớn. Vì vậy khi cho con sử dụng thuốc, cha mẹ cần phải rất cẩn thận, ghi nhớ một số lưu ý sau đây:

-  Thuốc hạ sốt giảm đau: sử dụng quá liều paracetamol có thể dẫn tới ngộ độc. Liều thông thường được tính theo cân nặng của trẻ với mức dao động từ 10 đến 15 mg cho mỗi kg cân nặng cho 1 lần uống. Khoảng cách giữa 2 lần uống được khuyến cáo là từ 4 đến 6 giờ khi trẻ bị sốt.

-  Thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid: không dùng thuốc nhỏ mắt loại này cho trẻ nếu không có chỉ định của bác sĩ.

-  Thuốc xịt mũi: một số loại là không được tự ý sử dụng mà cần có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa như các loại thuốc gây co mạch có thể làm ảnh hưởng tới hệ tim mạch và hô hấp của trẻ.

-  Tắm lá thuốc: một số loại lá khi tắm cho trẻ có thể gây dị ứng và nói chung các loại lá khi tắm cho trẻ thường không được đảm bảo về mặt vệ sinh.

Lưu ý về liều lượng khi cho trẻ sử dụng thuốc

Kiểm soát thời gian đọc truyện tranh và xem tivi

Xem tivi và đọc truyện tranh quá nhiều không chỉ hại mắt. ngốn hết thời gian học hành, vui chơi mà còn làm trẻ dễ bị suy nghĩ thụ động, suy giảm trí nhớ... Nếu trẻ học hành căng thẳng thì đây không phải là hình thức giải trí tối ưu vì bộ não vẫn phải hoạt động, căng thẳng theo những bộ phim hay tình tiết truyện. Hãy khuyến khích bé vui chơi hoạt động thể lực ngoài trời và nếu có thể, hãy cố gắng kiểm soát thời gian và nội dung các chương trình tivi trẻ thường xem hay sách, truyện mà trẻ đọc.

Hạn chế chơi game và máy tính

Nghiện chơi game không chỉ ảnh hưởng đến thời gian học tập, lao động mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tinh thần của trẻ. Ngồi lâu ở một tư thế khiến trẻ dễ bị cong vẹo cột sống, gù lưng, gây tổn hại tới sức khỏe, ngoại hình. Những trò game bạo lực còn khiến trẻ trở nên nóng nảy hơn, ích kỷ hơn, nhất là khi có ai ngăn không cho các bé chơi.  Nếu cho con chơi game, cần kiểm soát các trò chơi có nội dung lành mạnh, mang tính chất vui vẻ, không nên cho trẻ chơi lâu hơn 30 phút mỗi ngày.

Đảm bảo giấc ngủ của trẻ

Việc không ngủ đủ sẽ ảnh hưởng rất lớn tới khả năng tiếp thu cũng như sự phát triển ở trẻ. Trẻ cần được ngủ đúng giờ và đủ thời gian theo bảng tham khảo sau:

Bác sỹ Nguyễn Hữu Hạnh